Pogoda w Janowie

poniedziałek, 17 grudzień 2018, Imieniny: Olimpii, Łazarza, Jolanty

„Ten korytarz i te schody to była ich ostatnia droga…” – o Żołnierzach Niezłomnych Łukasza Korwina reżysera filmu „…do końca wierni Polsce”

Czy można policzyć cierpienie? Czy można zapisać ból? Czy dzisiaj potrafimy opowiedzieć o nich, o Niezłomnych, Wyklętych, o tych dla których „Ojczyzna była ważniejsza niż życie”? Jest 1 marca 1951 roku, jakże chłodny dzień, nawet słońce skryło się za szarością chmur. Niedokończone słowa, niezrealizowane marzenia, „urwane” życie i prawda, która czekała aż tyle lat. Więzienie na warszawskim Mokotowie, chłód ścian, wilgoć i towarzyszący strach. Oczekiwanie na śmierć, ostatni życia dzień. To tego dnia władze komunistyczne rozstrzelały siedmiu członków niepodległościowego IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawiłość”. Rocznica tej zbrodni obchodzona jest od 2011 roku jako Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.  Każdego roku, dnia 1 marca spotykamy się na uroczystej Mszy Świętej w Janowskiej Kolegiacie, uczestniczymy w spotkaniach, które przypominają nam tamte okrutne czasy.

W tym roku, na zaproszenie Muzeum Regionalnego w Janowie Lubelskim 1 marca w Janowie Lubelskim gościł Łukasz Korwin reżyser filmu „Narodowe Zjednoczenie Wojskowe – do końca wierni Polsce”. Przed projekcją filmu, Pan reżyser zapoznał nas z celem realizacji dokumentu, zaznaczając „Film jest świadectwem tego, co robili ludzie dla których nie bali walczyć się o wolną Polskę, a z których dziesiątki lat propagandy skazywały na całkowite zapomnienie”.  Łukasz Korwin zwrócił uwagę, że dla niego bardziej „wyraziste” określenie dla oddania postawy „tych ludzi” jest słowo Niezłomni, niż Wyklęci. Reżyser wyjaśnił dlaczego zdecydował się zrealizować film o takiej tematyce – „Podczas wizyty w Grodzisku Mazowieckim dowiedziałem się, że w tym mieście, w restauracji której już nie ma, w 1944 roku zostało zawiązane Narodowe Zjednoczenie Wojskowe powstałe z połączenia struktur NOW i NSZ. Im bardziej wchodziłem w głąb tej organizacji, tym bardziej orientowałem się, że mam do czynienia z czymś wielkim, czymś niezwykłym, z ruchem bezprecedensowym i bohaterstwem tysięcy żołnierzy, żołnierek, sanitariuszy i tzw. siarkowców – wielu rodzin i ludzi udzielających żołnierzom pomocy w terenie”.

Dokument zawiera rozmowy z nielicznymi już uczestnikami wydarzeń, żołnierzami NZW wywodzącymi się z Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowej Organizacji Wojskowej. M.in. w: Zdzisław Witkowski, Bronisław Karwowski, Maria Mirecka – Loryś, jak również świadkowie i rodziny, tych którzy w latach powojennych nie godzili się na dominację Związku Radzieckiego i władzy sowieckiej w Polsce.

Przed projekcją filmu o Żołnierzach Wyklętych, i ich trudnych losach życia opowiedziała Barbara Nazarewicz – Dyrektor Muzeum Regionalnego oraz Antoni Kulpa – Wicestarosta Janowski. Na ręce Pani Dyrektor został złożony List Gratulacyjny od Jerzego Bieleckiego – Posła na Sejm RP za organizację tego wyjątkowego spotkania, które dla młodego pokolenia było lekcją historii i patriotyzmu.

Projekcja filmu pełniła formę cegiełki przywracającej pamięć o "tych ludziach", pogłębiającą wiedze o nieznanych do końca epizodach naszej historii, przywracającą prawdę. Pamięć… podczas projekcji filmu głos zabierają rodziny- córki i synowie Żołnierzy Wyklętych. Wspominają, iż Niezłomni swoje ostatnie chwile życia spędzili w okrutnych warunkach, katowani, bici. Nie zaznając nawet należytego pochówku. W ujęciach dokumentalnych widzimy miejsca śmierci, czy ostatnich chwil Ich życia. Zdjęcia do fabularyzowanej części dokumentu o żołnierzach NZW nagrywane były w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie oraz w rejonie miasta Jedwabne ( w Konopkach Chudych inscenizowana jest scena odbijania więźniów UB i milicji przez partyzantów).

W filmie bardzo często powraca ujęcie - wiezienia na warszawskim Mokotowie. Cele, schody, kraty i … ściany, a na nich grypsy. I ta niespokojna pustka, a w niej jeszcze jak echo niosą się w dal ostatnie słowa i… strzały.

W spotkaniu uczestniczyła młodzież, władze samorządowe, dyrektorzy, kierownicy, pracownicy jednostek i instytucji Gminy Janów Lubelski, Starostwa Powiatowego. Dodajmy, że patronat honorowy objął Jerzy Bielecki – Poseł na Sejm RP, Grzegorz Pyrzyna – Starosta Janowski, Krzysztof Kołtyś – Burmistrz Janowa Lubelskiego.

Tekst i foto: Dorota Kozdra

Fotogaleria

Twój pomysł - europejskie pieniądze
eu
Projekt współfinansowany ze Środków Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa
Lubelskiego na lata 2007-2013.
Projektowanie i tworzenie stron www