niedziela, 19 listopad 2017, Imieniny: Elżbiety, Seweryny, Salomei

Pogoda w Janowie

Katarzyna z Ostrogskich Zamoyska

Katarzyna z Ostrogskich Zamoyska
fundatorka miasta

Katarzyna z Ostrogskich Zamoyska, urodziła się w 1602 roku zmarła jesienią 1642 roku. Córka Aleksandra Ostrogskiego, wojewody wołyńskiego oraz Anny Kostki. Pochodziła z rodu Ostrogskich zaliczającego się do najstarszych i najznaczniejszych rodów w Rzeczypospolitej. W 1603 roku umarł Aleksander, ojciec Katarzyny pozostawiając po sobie olbrzymia fortunę, którą miały odziedziczyć trzy jego córki (dwaj synowie zmarli wcześniej): Zofia, Katarzyna i Anna Alojza. Katarzyną zainteresował się syn Jana Zamoyskiego, Tomasz. 1 marca 1620 roku odbył się ich ślub w kościele jezuitów w Jarosławiu. Małżeństwo z Katarzyną trwało do 8 stycznia 1638 r., kiedy to w wieku 44 lat zmarł drugi ordynat, a jej mąż Tomasz Zamoyski (Katarzyna nie wyszła ponownie za mąż). Po jego śmierci przejęła ona zarząd nad dobrami Ordynacji Zamoyskiej.

W lipcu 1640 roku król Władysław IV „czyniąc zadość jej prośbie” wydał przywilej lokacyjny zezwalający na założenie miasta Biała. Zatem dopiero o Katarzynie Zamoyskiej, fundatorce miasta możemy mówić jako o pierwszej właścicielce Janowa.

Katarzyna Zamoyska była również autorką zbioru podstawowych praw dla miasta. Przywileje dla miasta Biała z 21 lipca 1640 r. nadane przez jego fundatorkę na mocy przywileju lokacyjnego regulowały m.in. organizację i tryb wyboru władz miejskich, czy organizacje targów i jarmarków, a wiec sprawy niezwykle ważne dla nowego miasta. Również później, po lokacji Katarzyna poświeciła swemu miastu wiele uwagi. Świadczą o tym choćby „Artykuły” opracowane 25 sierpnia 1642 r. przez komisarzy zesłanych do miasta przez jego właścicielkę w celu ustalenia „jak sobie mają postępować Rządcy Miasta w skromnieniu buntów y zabójstw między miastem Janowem a wsią Biała”. Wydanie tych „Artykułów” świadczy o trosce Katarzyny Zamoyskiej mającej na względzie bezpieczeństwo mieszczan i pokojowy rozwój miasta.

Katarzyna Zamoyska umarła jesienią 1642 roku. Pozostawiła po sobie troje potomstwa - dwie córki Gryzeldę Konstancję, Joannę Barbarę oraz syna Jana. To właśnie jej syn Jan zwany „Sobiepanem” Zamoyski, wojewoda Sandomierski objął Ordynację po jej śmierci.

Tekst: Aneta Malinowska

Źródła:

  1. Hirsz Zbigniew Jerzy, „Położenie chłopów w kluczu janowskim w drugiej Polowie XVIII wieku”, Lublin 1962
  2. Malinowska Aneta, „Historia Janowa Lubelskiego od 1640 do 1866”, Biłgoraj 2007
  3. Rożek Helena, „Powstanie Janowa Lubelskiego i jego rozwój w okresie staropolskim”, w: ”Janów Lubelski 1640-2000”, Janów Lubelski 2000
Twój pomysł - europejskie pieniądze
eu
Projekt współfinansowany ze Środków Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa
Lubelskiego na lata 2007-2013.
Projektowanie i tworzenie stron www